Amcazade Hüseyin Paşa Yalısı: Boğaziçi'nin Günümüze Ulaşan En Eski Yalısı
Amcazade Hüseyin Paşa Yalısı: Boğaziçi'nin Günümüze Ulaşan En Eski Yalısı

Amcazade Hüseyin Paşa Yalısı, Sadrazam Amcazade Köprülü Hüseyin Paşa için büyük olasılıkla 1699’da veya daha önce Anadoluhisarı kıyısında yaptırıldı. Yerleşkenin en bilinen bölümü, denize uzanan divanhanesidir. Boğaziçi’nin en eski yalısı olarak anılan yapı, Osmanlı sivil mimarisinin en önemli belgelerinden biridir.

   
İnşa tarihi 1699 veya öncesi (kaynaklarda 1697-1702 arası farklı tarihler de geçer)
Yaptıran Sadrazam Amcazade Köprülü Hüseyin Paşa
Diğer adları Kırmızı Yalı, Direkli Yalı, Meşruta Yalı, Köprülü Yalısı
Konum Körfez Caddesi No. 47, Anadoluhisarı, Beykoz
En bilinen bölümü Selamlığın divanhanesi
Mülkiyet Mülhak Köprülü Amcazade Hüseyin Paşa Vakfı
Tescil 1. grup korunması gerekli kültür varlığı

İstanbul’da bazı yapılar, yaşandıkları dönemi aşarak şehrin hafızasına dönüşür. Anadoluhisarı kıyısında suya doğru uzanan Amcazade Hüseyin Paşa Yalısı, üç yüzyılı aşkın geçmişiyle Boğaziçi’ndeki bu yapıların en eskisi olarak anılır. Kırmızı boyalı cephesinden ötürü Kırmızı Yalı, denize çakılan destekleri nedeniyle Direkli Yalı adını alan bu yapı; sadrazam ziyafetlerini, yabancı elçileri, Pierre Loti’nin hayranlığını ve uzun bir koruma mücadelesini aynı hikâyede toplar. Yalı, İstanbul’un Beykoz ilçesinde, Anadoluhisarı’nda, Körfez Caddesi üzerinde yer alır.

Amcazade Hüseyin Paşa Yalısı Tarihçesi: Bir Sadrazamın Boğaziçi’ndeki Yerleşkesi

Köprülü ailesinden gelen Amcazade Hüseyin Paşa, 1697-1702 yılları arasında II. Mustafa’nın sadrazamlığını yaptı. Yalının tarihi konusunda kaynaklar farklı yıllar verse de Murat Yıldız, şair Nazım’ın tarih manzumesine ve 1700’de burada verilen ziyafetlere dayanarak yapının büyük olasılıkla 1699’da veya daha önce tamamlandığını belirtir.

1702 tarihli vakfiye, yapının tek bir binadan ibaret olmadığını gösterir. Kıyıda harem ve selamlık, arkada ikinci bir yapı topluluğu, yamaçta ise bağ ve koruluk içinde evler, hamamlar ve havuzlar yer alıyordu. Vakıf, kullanımını paşanın soyundan gelenlere bıraktığı için yalı “Meşruta Yalı” olarak da anıldı.

Sizi Daha Yakından Tanıyalım
Bu yalı neden ilginizi çekti?
Size en yakın seçeneği işaretleyin.

 

Karlofça Sonrası Ziyafetler: Elçilerin Ağırlandığı Divanhane

Yalı çoğu zaman Karlofça Antlaşması ile birlikte anılır; ancak antlaşma 26 Ocak 1699’da Karlofça’da imzalanmıştır. Yalının asıl rolü sonrasında başlar. Mart ve Haziran 1700’de Sultan II. Mustafa burada ağırlandı. 29 Nisan 1700’de Avusturya elçisi Oettingen, aynı yılın haziran ayında Lehistan elçisi burada misafir edildi. 1705’te İran elçisi, 1719’da yine Avusturya elçisi aynı yalıda ağırlandı. Murat Yıldız’a göre bu ziyafetler, askerî yenilgilerin ardından devletin itibarını yeniden kurma çabasının parçasıydı.

Kırmızı, Direkli, Meşruta: Bir Yalının Adları

Yalının en bilinen adı rengine dayanır. Dönemin kurallarına göre Boğaziçi’nde Müslümanlara ait yalılar kırmızı veya kırmızımsı tonlarda boyanırdı. 19. yüzyıldan 20. yüzyıl başına kadar kullanılan “Direkli Yalı” adı ise divanhaneyi desteklemek için denize çakılan selvi direklerden gelir.

Mimari: Sade Cephenin Ardındaki Divanhane

Dışarıdan oldukça sade görünen divanhane, içeride tam bir süsleme zenginliği sunar. Yapı, ortadaki kubbeli kare salondan üç yöne açılan eyvanlardan oluşur ve kaynaklarda üç kollu T biçiminde tanımlanır. Üç yöndeki geniş pencereler, salonu doğrudan Boğaz manzarasına bağlar.

Kubbe, Nakışlar ve Sedef Kakmalar

Kubbe, duvarlar ve eyvan tavanları altın yaldızlı nakışlarla bezenmiştir. Duvarların üst bölümlerindeki panolarda vazolardan yükselen çiçekler görülür; dolap kapaklarında ise fildişi ve sedef kakmalar yer alır. Salonun ortasında mermer tabanlı bir havuz bulunur. Vakıf mütevellisinin aktarımına göre havuzun fıskiyesi 1990’ların ortasında çalınmıştır.

Güncel satılık ve kiralık yalı portföylerini inceleyin

Pierre Loti ve Yapının Hafızası

19. yüzyıl sonunda yabancı ziyaretçilerin ilgisini çeken yalı, Pierre Loti’yi de etkiledi. Loti, divanhanenin soluk renklerini, çiçek buketlerini ve oymalı tavanlarını hayranlıkla anlatır. 1915’te Madame Bompard’ın öncülüğündeki bir topluluk, divanhanenin rölövesini çizdirip nakışların renkli kopyalarını içeren bir albüm yayımlattı.

Yalılarla İlgili Yeni İlanlardan Ve Seçkin Portföyümüzden İlk Siz Haberdar Olun
E-bültenimize abone olun, Boğaz’ın eşsiz yalılarına dair gelişmeleri ve yeni portföyleri yakından takip edin.

 

Kayıplar ve Koruma Çabaları

Yapının geçmişi kayıplarla doludur. Ağustos 1855’te Sardinya Krallığı’na ait bir ticaret gemisi yalıya çarparak bir bölümünü yıktı. 19. yüzyılın sonunda Balkan göçmenlerinin buraya yerleştirilmesi yıpranmayı hızlandırdı; harem ve güneydeki yapılar da yıkıldı. 1926’dan sonra çatısı onarılmadığı için nakışlar bozulmaya başladı. Yapı 20. yüzyılda birkaç kez onarıldı, ancak bu müdahaleler özgün karakterini kısmen değiştirdi.

Vakıf, 2007’de yapıyı restore et-işlet-devret modeliyle 25 yıllığına kiraya verdi. Parseli otele çevirmeyi öngören imar değişikliği 13 Şubat 2020’de İBB Meclisi’nce oybirliğiyle reddedildi.

Bir Yalıdan Çok Daha Fazlası

Amcazade Hüseyin Paşa Yalısı, Boğaziçi’nin hem en eski tanıklarından hem de en kırılgan miraslarından biridir. Sadrazam ziyafetlerine, elçilere ve Pierre Loti’nin hayranlığına sahne olan bu divanhane, korunamayan her yapının şehrin hafızasından bir sayfa eksilttiğini hatırlatır.

Boğaz’da satılık yalı veya kiralık yalı seçeneklerini değerlendirenler için tarihî doku, koruma statüsü ve doğru portföye erişim belirleyici rol oynar. Space İstanbul olarak, 20 yılı aşkın sektör deneyimimiz ve 40’a yakın danışman kadromuzla Boğaz hattında yatırımcı ve alıcılara rehberlik ediyoruz. Size özel yalı portföylerimizi değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Güncel satılık ve kiralık yalı portföylerini inceleyin

Sıkça Sorulan Sorular

Amcazade Hüseyin Paşa Yalısı nerede?

Yalı, İstanbul’un Beykoz ilçesinde, Anadoluhisarı’nda, Körfez Caddesi No. 47’de yer alır. Boğaziçi’nin Anadolu yakasında, Anadoluhisarı ile Kanlıca arasındaki kıyı şeridindedir.

 

Amcazade Hüseyin Paşa Yalısı ne zaman yapıldı?

Kaynaklar farklı yıllar verir. Murat Yıldız’ın araştırmasına göre yapı büyük olasılıkla 1699’da veya daha önce tamamlanmıştır; 1700’de burada verilen ziyafetler de bu tarihi destekler.

 

Karlofça Antlaşması bu yalıda mı imzalandı?

Hayır. Antlaşma 26 Ocak 1699’da Karlofça’da imzalanmıştır. Yalı, antlaşmanın ardından İstanbul’a gelen Avusturya ve Lehistan elçilerinin 1700’de ağırlandığı yer olarak tarihe geçmiştir.

 

Yalıya neden Kırmızı Yalı deniyor?

Dönemin kurallarına göre Boğaziçi’nde Müslümanlara ait yalılar kırmızı tonlarda boyanırdı. Yapı bu renginden dolayı Kırmızı Yalı olarak anıldı. Divanhaneyi taşıyan direkler nedeniyle Direkli Yalı adını da taşır.

 

Yalının en önemli bölümü neresidir?

Yerleşkenin en bilinen bölümü, denize uzanan selamlık divanhanesidir. Kubbesi, altın yaldızlı nakışları ve sedef kakmalı dolaplarıyla öne çıkar.

 

Anadoluhisarı çevresinde satılık yalı seçenekleri için kiminle görüşebilirim?

Anadoluhisarı ve Boğaz hattındaki güncel satılık yalı seçenekleri için Space İstanbul ile iletişime geçebilirsiniz.

 

Sizi Daha Yakından Tanıyalım
Bu yalı neden ilginizi çekti?
Size en yakın seçeneği işaretleyin.
Yalılarla İlgili Yeni İlanlardan Ve Seçkin Portföyümüzden İlk Siz Haberdar Olun
E-bültenimize abone olun, Boğaz’ın eşsiz yalılarına dair gelişmeleri ve yeni portföyleri yakından takip edin.

#AmcazadeHüseyinPaşaYalısı #KöprülüYalısı #KırmızıYalı #Anadoluhisarı #BoğaziçiYalıları #TarihiYalı #SatılıkYalı #KiralıkYalı #SpaceIstanbul